Kombi su eksiltiyor ama kaçak yok: olası nedenler ve nasıl bulunur

Kombiye sık sık su ekliyor ama hiçbir yerde ıslaklık göremiyorsanız, su büyük ihtimalle gözünüzün görmediği bir yerden gidiyordur. En sık iki neden var: kombinin emniyet ventilinden gidere atılan su ya da şapın altındaki kalorifer borusunda, bir petek vanasında küçük bir kaçak. İlk yapmanız gereken, birkaç gün boyunca basıncı aynı saatte not etmek ve kombi ısınırken basıncın ne kadar yükseldiğine bakmak.

Her basınç düşüşü kaçak değildir

Tesisat yeni doldurulduysa ya da peteklerin havası alındıysa ilk günlerde basıncın biraz düşmesi normaldir. Suyun içindeki hava zamanla ayrılır ve purjörlerden atılır; giden havanın yerini su doldurur. Bir iki kez tamamladıktan sonra basınç sabitlenir.

Sezon boyunca bir iki kez su eklemek de olağandır. Her hafta, hatta birkaç günde bir eklemek zorunda kalıyorsanız sistemden bir yerden su gidiyor demektir. Bunu “su ekleyip geçerim” diye geçiştirmeyin: tesisata sürekli taze su girmesi içeri oksijen ve kireç sokar, bu da zamanla pas, çamur ve eşanjörde kireç demektir.

Bir not: Su kaçağı belirtileri yazımızda anlattığımız sayaç testi burada işe yaramaz. Kalorifer suyu kapalı bir devrede döner; kaçak olsa bile sayaç dönmez.

Olası nedenler

Emniyet ventilinden su atma

“Kaçak yok” denilen durumların önemli bir kısmında su, kombinin kendi emniyet ventilinden gider. Ventil, basınç çoğu cihazda 3 bara ulaşınca açılır ve fazla suyu atar. Ventilin çıkışı genellikle bir hortumla gidere bağlı olduğu için bu suyu görmezsiniz.

Ventilin açılmasının arkasında çoğu zaman genleşme tankı vardır. Su ısındıkça genleşir; bu fazlalığı tankın içindeki hava yastığı karşılar. Tankın ön basıncı zamanla düşerse genleşen suya yer kalmaz. Basınç ısınınca hızla 3 bara çıkar, ventil su atar, kombi soğuyunca da basınç eskisinden düşük bir değere iner. Belirtisi tipiktir: ısınınca hızla yükselen, soğuyunca düşen bir basınç.

İki ihtimal daha var. Basıncı soğukken fazla doldurmak, örneğin 2 bara getirmek, aynı tabloyu çıkarır. Ventilin kendisi de zamanla tortu yüzünden tam oturmayabilir ve 3 barın altında da damlatabilir.

Şap altında ya da duvar içinde kalorifer kaçağı

Kalorifer boruları çoğu evde şapın altından ya da duvarın içinden geçer. Buradaki küçük bir kaçak, su sıcak olduğu için uzun süre buharlaşıp kaybolabilir. Islaklık ancak aylar sonra parke kabarması, süpürgelikte boya kalkması ya da alt kat tavanında leke olarak ortaya çıkar. Bazen zeminde, kalorifer çalışırken çevresinden belirgin şekilde sıcak bir bölge hissedilir.

Petek vanası, rakor ve havlupan bağlantıları

Petek vanasının mili etrafındaki salmastra ve bağlantı rakorları zamanla su kaçırabilir. Sıcak peteğe düşen damla hemen buharlaşır; geriye yalnızca beyaz bir kireç kabuğu ya da kahverengi pas izi kalır. Havlupan bağlantıları da aynı şekilde gözden kaçar.

Otomatik purjör

Kombinin içinde, çoğu cihazda pompanın üzerinde, havayı kendiliğinden atan küçük bir otomatik purjör bulunur. İçine tortu kaçarsa hava ile birlikte su da atmaya başlar. Sıcak cihazın içinde bu su buharlaşabilir ve geriye yalnızca kireç izi kalır.

Eşanjör içi kaçak

Burası biraz kafa karıştırır, o yüzden dikkatli anlatalım. Kombilerin çoğunda kalorifer suyu ile musluğa giden kullanım suyu, plakalı eşanjörde ince plakalarla birbirinden ayrılır. Plaka delindiğinde su, basıncı yüksek olan taraftan alçak tarafa geçer.

• Şebeke basıncı çoğu evde kombi basıncından yüksektir. Bu durumda kullanım suyu kalorifer tarafına geçer ve basınç düşmez, yükselir.
• Şebeke basıncının düşük olduğu ya da suyun sık kesildiği binalarda tersi olabilir. Kalorifer suyu kullanım suyuna geçer ve kombi su eksiltir. Sıcak musluktan zaman zaman bulanık ya da renkli su gelmesi bunun işareti olabilir.

Ana eşanjör delindiğinde ise su cihazın içine, yanma tarafına damlar. Brülör çalışırken buharlaşabileceği için çoğu zaman yalnızca kombinin altında pas izi ya da ara ara bir damla görülür.

Evde nasıl gözlemlersiniz?

1. Basıncı not edin. Üç dört gün boyunca, kombi soğukken aynı saatte göstergeye bakıp yazın. Bir de kombi uzun süre çalıştıktan sonraki değeri not edin.
2. Kombinin altına kağıt havlu koyun. Cihazın altındaki bağlantıların ve vanaların altına kuru kağıt havlu serin. Ertesi gün ıslaklık, kireç ya da pas lekesi varsa yerini fotoğraflayın.
3. Ventil çıkışını bulun. Emniyet ventilinin hortumu çoğu zaman yakındaki bir gidere bağlıdır. Kombi ısınırken basıncın 3 bara yaklaşıp yaklaşmadığına ve o sırada hortumdan su gelip gelmediğine bakın.
4. Petekleri tek tek dolaşın. Vanaların, rakorların ve havlupanın altında kireç kabuğu, pas izi ya da boyada kabarma arayın.
5. Zemini ve alt katı kontrol edin. Parkede kabarma, süpürgelikte nem, alt komşunun tavanında leke var mı?
6. Isıtmayı bir gün kapalı tutun. Basıncı soğukken izleyin. Isıtma kapalıyken basınç sabit kalıyor, yalnızca kombi çalıştıktan sonra düşüyorsa ventil ve genleşme tankı akla gelir. Kapalıyken de düşüyorsa tesisatta bir kaçak vardır ya da ventil sızdırıyordur.

Ne görüyorsanız ne olabilir?

Ne görüyorsunuz	Muhtemel neden
Isınınca basınç 3 bara yaklaşıyor, soğuyunca düşüyor	Genleşme tankının havası azalmış, ventil su atıyor
Isıtma kapalıyken de basınç düşüyor	Şap altı ya da duvar içi kaçak, petek vanası, sızdıran ventil
Kombinin altında kireç ya da pas izi	Otomatik purjör, iç bağlantılar, ana eşanjör
Sıcak musluktan ara ara bulanık su geliyor, basınç düşüyor	Plakalı eşanjörde delik (düşük şebeke basıncında)
Basınç düşmüyor, aksine kendiliğinden yükseliyor	Plakalı eşanjörde delik ya da tam kapanmamış doldurma musluğu

Basıncın hangi aralıkta olması gerektiğini ve nasıl tamamlanacağını kombi basıncı kaç bar olmalı yazımızda anlattık.

Ne zaman usta çağırmalısınız?

• Haftada bir ya da daha sık su ekliyorsanız
• Isınınca basınç 3 bara dayanıyor, ventil su atıyorsa
• Kombinin içinden su damlıyorsa
• Zeminde, duvarda ya da alt katta ıslaklık başladıysa

Genleşme tankının ön basıncını ölçmek ve ayarlamak, cihazın su tarafının boşaltılmasını gerektirir; bu iş kombi bakımı ve onarımı sırasında manometreyle yapılır. Kombinin kapağını kendiniz açmayın, içeride gaz ve elektrik bağlantıları vardır.

Biz önce kaçağın kombide mi tesisatta mı olduğunu ayırırız. Bunun için kombinin altındaki gidiş ve dönüş vanalarını kapatıp iki tarafı ayrı ayrı izleriz. Kaçak tesisattaysa su kaçağı tespiti ile yerini daraltırız: hat basınç altında manometreyle izlenir, akustik dinleme cihazı ve gerektiğinde termal kamera kaçağın noktasını gösterir, yalnızca işaretli yer açılır.

Cihazınız hâlâ üreticinin güvence süresi içindeyse ve sorun kombinin içindeyse önce markanın yetkili servisini arayın. Tesisattaki bir kaçak ise cihazın güvencesini ilgilendirmez.

Emniyet ventilinin çıkışını tıkamayın, hortumunu kapatmayın ya da ventili susturmaya çalışmayın. Ventil su atıyorsa basınç zaten olması gerekenden yüksektir; onu engellemek sorunu çözmez, cihazı korumasız bırakır.