Lavabo, banyo ya da mutfak gideri neden kokar? Kesin çözüm

Giderden gelen kokunun en sık sebebi, sifondaki suyun kuruması ya da giderde hiç sifon olmamasıdır; sifonda duran bir miktar su, kanalizasyon havasının eve girmesini engeller. Koku az kullanılan bir süzgeçten geliyorsa önce o gidere bir kova su dökün. Koku bir iki saatte geçiyorsa sorun buydu. Geçmiyorsa sebep bir bağlantıda, kolonda ya da kolonun havalandırmasındadır.

Sifon nasıl çalışır?

Lavabonun, eviyenin, duş teknesinin ve yer süzgecinin altında kıvrımlı bir parça vardır. Su aktıktan sonra bu kıvrımda bir miktar su kalır ve bir tıpa gibi davranır: gider borusundaki hava eve geçemez. Klozetin gövdesinde de aynı kıvrım bulunur.

Bu su contası bozulduğunda koku başlar. Sebepleri aşağıda, en sık gördüğümüzden başlayarak sıraladık.

Gider kokusunun sebepleri

Kuruyan sifon

Misafir banyosundaki süzgeç, balkon gideri, çamaşır makinesinin altındaki yer süzgeci, uzun süre kullanılmayan bir lavabo… Haftalarca su görmeyen bir sifonun suyu buharlaşır ve koku doğrudan kanalizasyondan gelir. Yerden ısıtma olan ya da yanından kalorifer borusu geçen süzgeçlerde bu daha hızlı olur. Tatilden dönünce evde koku varsa ilk şüpheli budur.

Az kullanılan süzgeçlere haftada bir su dökmek çoğu zaman yeterlidir. Uzun süre evden uzak kalacaksanız, sifona su döktükten sonra üzerine bir kaşık sıvı yağ eklemek buharlaşmayı yavaşlatır; yağ suyun üstünde ince bir tabaka oluşturur.

Sifonsuz bağlantı

Bazı giderlerde sifon hiç yoktur. Lavabonun altında sifon yerine düz bir hortumun duvara girdiğini, çamaşır makinesi hortumunun doğrudan açık bir boruya sokulduğunu ya da eski banyolarda sifonsuz yer süzgeci kullanıldığını sık görürüz. Bu giderler ilk günden itibaren kokar. Çözüm, araya uygun bir sifon takmak ya da süzgeci sifonlu bir modelle değiştirmektir.

Havalandırma eksikliği ve sifonun boşalması

Apartmanlarda pis su kolonu, çatıya kadar uzanan bir havalandırma (tahliye) borusuyla açık havaya bağlanır. Bu boru, kolondan aşağı inen suyun arkasından hava girmesini sağlar. Havalandırma hiç yapılmamışsa, çatı tadilatında kapatılmışsa ya da tıkanmışsa, üst katta klozet çekildiğinde kolondan inen su sizin sifonunuzdaki suyu da çekip götürür.

Bunun işareti, üst katlarda su kullanılırken sizin giderlerinizden gelen guruldama sesidir. Sifon her kullanımda yeniden dolsa da bir süre sonra yine boşalır ve koku gelir. Çözüm, kolonun çatı ucunu açmak ya da uygun noktalara hava giriş valfi takmaktır. Kolon binayı ilgilendirdiği için bu kararı yönetimle birlikte verirsiniz.

Çatlak ya da ayrılmış PVC ek

PVC gider boruları lastik contalı eklerle birbirine geçer. Ek yerinden kaymışsa, conta yerinden çıkmışsa ya da boru çatlamışsa, sifonlar dolu olsa bile o noktadan koku gelir. En sık gördüğümüz yerler duş teknesinin altı, klozetin gidere bağlandığı nokta ve mutfak dolabının arkasıdır. Klozet sallanıyorsa altındaki bağlantı da ayrılmış olabilir; koku genellikle klozetin dibinden hissedilir.

Yağ ve kıl birikimi

Gider tıkalı olmasa da borunun ve sifonun iç yüzeyinde biriken yağ, saç, sabun ve yemek artığı zamanla çürür ve koku yapar. Mutfakta yağ, banyoda kıl ve sabun başlıca sebeplerdir. Bu birikim aynı zamanda suyun akışını yavaşlatır; koku ile yavaş akış birlikteyse iki sorun aynı yerden geliyordur.

Lavabo ve eviye sifonlarının çoğu elle sökülebilir. Altına bir kova koyup sifonun alt haznesini ya da somunlarını çevirin, içindeki birikintiyi boşaltıp sıcak suyla yıkayın ve contaları yerine oturtarak geri takın. Taktıktan sonra suyu açıp bağlantılarda damlama olmadığına bakın.

Çamaşır ve bulaşık makinesi gideri

Makine hortumu sifonlu bir bağlantıya girmiyorsa, makine suyunu her attığında borudaki hava geri itilir ve koku odaya dolar. Kokunun makinenin kendisinden gelip gelmediğine de bakın: kazan contasının kıvrımında, deterjan çekmecesinde ve pompa filtresinde biriken kir benzer bir koku yapar. Makinenin kapağı kapalıyken koku gider ağzında hissediliyorsa sorun giderdedir.

Kolon kaynaklı koku

Koku birkaç dairede birden, merdiven boşluğunda ya da tesisat şaftının çevresinde hissediliyorsa kaynak çoğu zaman ortak kolondur. Eski dökme bir kolonda çatlak, kapağı kaybolmuş bir temizleme ağzı, kolon bağlantısında ayrılmış bir ek ya da kısmen tıkanıp suyu yavaş indiren bir kolon olabilir. Bu durumda tek bir dairede yapılan iş kokuyu kesmez.

Evde yapabileceğiniz kontroller

1. Bütün sifonlara su verin. Az kullanılanlar dahil her gidere birer kova su dökün. Bir iki saat sonra koku geçtiyse sorun kuruyan sifondu.
2. Kokunun yerini daraltın. Kapıları kapatıp hangi odada daha yoğun olduğuna bakın. Sonra süzgecin ağzına, lavabo dolabının içine ve klozetin dibine ayrı ayrı yaklaşın.
3. Lavabo ve eviye altını açın. Sifon var mı, yoksa hortum doğrudan duvara mı giriyor? Bağlantılarda nem ya da kurumuş su izi var mı?
4. Klozeti yoklayın. Elinizle hafifçe iterek sallanıp sallanmadığına bakın.
5. Üst kat su kullanırken dinleyin. Giderlerinizden guruldama geliyorsa havalandırma ya da kolon şüphelidir.
6. Komşulara sorun. Aynı koku başka dairelerde de varsa iş yönetimin konusudur.

Koku ne zaman, nerede?	Muhtemel sebep	Genellikle çözüm
Az kullanılan süzgeçte, tatil dönüşü	Kuruyan sifon	Su vermek, koku önleyici süzgeç
İlk günden beri, hep aynı giderde	Sifonsuz bağlantı	Sifon takmak, süzgeci değiştirmek
Üstte su kullanılınca guruldama ve koku	Havalandırma eksikliği	Kolon havalandırması, hava giriş valfi
Sifonlar dolu, koku klozet dibinde ya da dolap arkasında	Ayrılmış ek, bozulmuş conta	Eki ve contayı yenilemek
Birkaç dairede, merdiven boşluğunda	Kolon	Kolon onarımı, yönetim kararıyla

Mutfakta ocağın ya da kombinin yakınında çürük yumurtaya benzer bir koku varsa bunu gider kokusu sanmayın; doğalgaza da benzer bir koku verilir. Elektrik düğmelerine dokunmadan pencereleri açıp evden çıkın, güvenliyse sayaç vanasını kapatın ve 187 Doğalgaz Acil’i dışarıdan arayın. Ayrıntılar doğalgaz kaçağı yazımızda.

Çözüm genellikle ne olur?

Gider kokusunun çözümü çoğu zaman sanıldığından küçüktür. Kuruyan sifona su vermek ya da az kullanılan süzgeci koku önleyicili bir modelle değiştirmek birkaç dakikalık iştir. Sifonsuz bir lavaboya sifon takmak, sallanan klozeti söküp bağlantısını yenilemek ya da kaymış bir PVC eki yeniden oturtmak da genellikle aynı gün biter.

İş büyüdüğünde sebep çoğu zaman görünmeyen bir yerdedir: duş teknesinin altında ayrılmış bir ek ya da şapın içinde çatlamış bir boru. Böyle bir durumda kokunun hangi bağlantıdan geldiğini daraltmadan fayans kırmayız. Yanlış eğimle döşenmiş ya da eskiyip çatlamış giderlerin nasıl yenilendiğini pis su tesisatı sayfamızda anlattık.

Koku yavaş akışla birlikte geliyorsa, borunun içinde biriken yağ ve tortu hem kokuyu hem tıkanıklığı besliyordur. Bu durumda önce hattın tıkanıklık açma yöntemleriyle temizlenmesi gerekir; koku çoğu zaman bununla birlikte azalır.