Tuvalet tıkandı: ne yapmalı, İSKİ mi tesisatçı mı aranır?

Tuvalet tıkandıysa önce sifonu tekrar çekmeyi bırakın; her çekiş taşma riskini büyütür. Tıkanıklık yalnızca klozetteyse ve diğer giderler normal akıyorsa sorun çoğu zaman klozetin kıvrımındadır ve doğru kullanılan bir vantuzla açılır. Klozeti çekince duş süzgecinden su geliyorsa ya da alt katlarda taşma varsa tıkanıklık daha aşağıdadır ve bu bir tesisatçı işidir. İSKİ ise genel olarak yalnızca sokaktaki kanalizasyon hattından sorumludur.

Vantuzu doğru kullanmak

Vantuzun işe yaraması için klozetin deliğini hava kaçırmadan kapatması ve suyu itip çekebilmesi gerekir. Çoğu kişi vantuzu birkaç kez bastırıp vazgeçer; asıl iş ritimdedir.

1. Doğru vantuzu seçin. Klozet için ağzının altında ikinci bir lastik çıkıntı olan modeli kullanın; bu çıkıntı klozetin deliğine girer ve sızdırmazlığı sağlar. Düz ağızlı vantuz lavabo içindir.
2. Su seviyesini ayarlayın. Vantuzun lastik kısmı suyun altında kalmalıdır. Klozet ağzına kadar doluysa bir kapla fazla suyu kovaya alın; çok azsa biraz su ekleyin.
3. İlk basışı yavaş yapın. Vantuzun içinde hava vardır; sert basarsanız pis su etrafa sıçrar. Önce yavaşça bastırıp havayı çıkarın.
4. Ritimle itin ve çekin. Vantuzu klozetten ayırmadan 15-20 kez kuvvetlice itip çekin. Amaç tıkanıklığı ileri itmekten çok, onu ileri geri oynatıp gevşetmektir.
5. Sertçe ayırın ve deneyin. Son çekişte vantuzu birden kaldırın. Su inmeye başladıysa rezervuarı çekmeden önce bir kova suyla deneyin; hat tam açılmadıysa rezervuar dolusu su taşabilir.

Birkaç turdan sonra su hiç kıpırdamıyorsa vantuzla devam etmek bir şey kazandırmaz. Tıkanıklık ya daha derindedir ya da suda dağılmayan bir cisimdir.

Alaturka tuvalette de yöntem aynıdır, ama vantuzun ağzı deliğe tam oturmayabilir. Alaturkanın sifonu zeminin altındadır; vantuz açmazsa çoğu zaman spiral gerekir.

Klozet taşmak üzereyse rezervuarın ara vanasını kapatın. Gömme rezervuarda bu vana basma butonunun arkasındadır ve panel çıkarılınca görünür. Bulamazsanız dairenin ana vanasını kapatın.

Yapılmaması gerekenler

• Kaynar su dökmeyin. Ani sıcaklık farkı klozetin porselenini çatlatabilir, klozet bağlantısındaki contalara ve eski PVC eklere de zarar verir. Ilık su yeterlidir.
• Kimyasal açıcı dökmeyin. Kostik ya da asit esaslı ürünler ıslak mendili, pamuğu, bezi çözmez; tıkanıklığa ulaşamazsa klozette bekler ve sonra vantuz ya da spiral kullanılırken cildinize, gözünüze sıçrayabilir. Döktüyseniz çağırdığınız ustaya mutlaka söyleyin.
• Farklı ürünleri, özellikle çamaşır suyuyla birlikte aynı gidere dökmeyin. Karışım zehirli gaz çıkarabilir.
• Tel askıyla zorlamayın. Metal tel porselenin sırını çizer, kıvrımda takılıp kalabilir.
• Sifonu tekrar tekrar çekmeyin. Gider tıkalıyken her çekiş, rezervuar dolusu suyu klozetin üstüne ekler.

Tıkanıklık binanın hattında mı?

Tek bir klozetin tıkanması ile binanın gider hattının tıkanması farklı işlerdir. Şu işaretler sorunun klozette değil daha aşağıda olduğunu gösterir:

• Klozet çekildiğinde duş süzgecinden, küvetten ya da lavabodan su geliyor.
• Evdeki birden fazla gider aynı anda yavaş akıyor ya da guruldama sesi çıkarıyor.
• Siz hiç su kullanmadığınız hâlde süzgeçten pis su çıkıyor. Bu en alt katlarda yaşanır: üst katların suyu tıkalı kolonda aşağıda yer bulamaz ve en alçak noktadan geri taşar.
• Bina önündeki ya da bahçedeki rögarın kapağından su taşıyor.

Bu durumlarda vantuz işe yaramaz. Daire içi ana giderde ya da apartman kolonunda spiral makinesiyle, temizleme ağzından ya da rögardan çalışılır; nasıl yapıldığını tıkanıklık açma sayfamızda anlattık. Kolon tıkalıysa yöneticiye ve üst katlara haber verip su kullanımını durdurmak, taşmanın büyümesini önler.

İSKİ mi, tesisatçı mı?

Genel olarak bina içindeki tesisat ve binanın parsel bacasına kadar olan kısım mülk sahiplerine aittir. Parsel bacası, binadan gelen pis suyun sokak kanalına bağlanmadan önce toplandığı son muayene bacasıdır; çoğu binada bahçede ya da girişin önündedir. Sokaktaki ana kanalizasyon hattı ise İSKİ’nindir. Parsel bacası ile sokak kanalı arasındaki bağlantı borusunda sorumluluk duruma göre değişebilir; emin değilseniz ALO 185’i arayıp sorun.

Ne oluyor?	Tıkanıklık muhtemelen nerede?	Kimi aramalı?
Yalnızca klozet yavaş boşalıyor	Klozetin kıvrımı ya da hemen arkası	Önce vantuz, açılmazsa tesisatçı
Klozet çekilince duştan su geliyor	Daire içi ana gider	Tesisatçı
Alt katlarda süzgeçten pis su taşıyor	Apartman kolonu, bina çıkış hattı	Yönetim aracılığıyla tesisatçı
Binanın rögarı taşıyor	Rögar ile sokak kanalı arası	Önce tesisatçı; komşu rögarlar da doluysa İSKİ
Sokaktaki kanal kapağından taşma	Sokak kanalizasyonu	İSKİ, ALO 185

Binanın rögarı taşıyorsa tıkanıklık rögardan sonradır: ya rögarı sokak kanalına bağlayan hatta ya da sokak kanalının kendisinde. Komşu binaların rögarları da doluysa sorun büyük ihtimalle sokak kanalındadır ve İSKİ’ye bildirilir. Yalnızca sizin rögarınız doluysa bağlantı hattı rögardan makineyle açılır. Bina dışındaki rögar ve hat işlerini altyapı sayfamızda anlattık.

ALO 185’i ararken açık adresi, taşmanın sokakta mı yoksa bina rögarında mı olduğunu ve komşu binaların da etkilenip etkilenmediğini söyleyin. Sokaktaki kanal kapaklarını kendiniz açmaya çalışmayın; hem ağırdır hem de içindeki gaz tehlikelidir.

Usta gelince ne yapılır?

Tıkanıklığın yeri belli olunca iş genellikle şu sırayla ilerler:

1. Önce hangi giderlerin etkilendiğine bakılır. Yalnızca klozet mi, yoksa duş ve lavabo da mı? Bu, aletin hangi noktadan sokulacağını belirler.
2. Klozetteki tıkanıklık, porseleni çizmemesi için kılıflı bir klozet spiraliyle açılır. Spiral klozetin kıvrımından geçip arkadaki bağlantıya kadar uzanır.
3. Klozete diş fırçası, oyuncak ya da benzeri sert bir cisim düşmüşse spiral onu çoğu zaman daha da sıkıştırır. Bu durumda klozet sökülür, cisim arkadan çıkarılır ve klozet yeni contayla yerine takılır.
4. Tıkanıklık daha aşağıdaysa daire ana giderine ya da kolona temizleme ağzından makineyle girilir.
5. Açıldıktan sonra hatta bol su verilir ve klozetin dibinde sızıntı olup olmadığına bakılır.

Bir daha tıkanmaması için

Açtığımız klozetlerden çıkanlar hemen hep aynıdır. Tuvalete yalnızca tuvalet kağıdı atın:

• Islak mendil: paketinde “tuvalete atılabilir” yazanlar dahil, çoğu suda tuvalet kağıdı gibi dağılmaz. Kıvrımda ya da hatta takılır ve üzerine kağıt biriktirir.
• Yağ ve yemek artığı: klozete dökülen kızartma yağı borunun içinde soğuyup duvarlara yapışır, zamanla hattı daraltır. Yağı bir kapta soğutup çöpe atın.
• Pamuk, kulak çubuğu, ped, kedi kumu, kağıt havlu: hiçbiri suda dağılmaz.
• Tek seferde çok kağıt: rezervuar zayıf çekiyorsa kağıt hatta birikir. Gerekirse iki kez çekin.

Rezervuar yarım çekiyorsa ya da yavaş doluyorsa sorun iç takımda olabilir; bunu gömme rezervuar yazımızda anlattık. Aynı klozet birkaç ayda bir tıkanıyorsa sorun kullanımda değil, hattın eğiminde ya da çapındadır. Bu durumda tıkanıklığı açmak yalnızca zaman kazandırır; hattın kendisine, yani pis su tesisatına bakmak gerekir.